Roepen in de Qatarese woestijn

Opiniestuk

30 november 2022

Onze verontwaardiging over de mensenrechtenschendingen in Qatar is selectief en hypocriet, vindt Joris Van Cauter. En ze getuigt van weinig kennis over de invulling van de mensenrechten in moslimlanden.

 

In 1978 voerde het cabaretduo Freek de Jonge en Bram Vermeulen, Neerlands Hoop in Bange Dagen, actie voor een boycot van het WK in het dictatoriale Argentinië. Ze trokken de theaters rond met de voorstelling Bloed aan de paal. Het Nederlandse elftal ging toch en bereikte de finale van het WK. Acht jaar later kreeg voormalig dictator Videla

levenslang ­wegens zijn betrokkenheid bij moorden, ontvoeringen en folteringen.

Dat de Rode Duivels niet naar ­Qatar zouden gaan, is nooit een issue ­geweest, wij ontwaken klaarblijkelijk iets later. En dan schrikken we omdat de Qatari geen bierliefhebbers zijn en anders denken over lgbti.

Een principieel standpunt van de spelers is er niet gekomen en dat is maar goed ook. Het zou het toppunt van hypocrisie geweest zijn. Stel je voor dat Eden Hazard een gele of rode kaart had gekregen vanwege de One­Love-armband, terwijl hij het hele jaar door reclame maakt voor de luchtvaartmaatschappij Emirates. Net zoals Kylian Mbappé reclame maakt voor Qatar Airways en Kevin De Bruyne voor Etihad Airways. De hele Champions League is een feestje op kosten van de Golfstaten. Geen enkele voetbalcommentator die dat feestje bederft met ethische overpeinzingen. Ernst Happel, de Nederlandse bondscoach in 1978, was een stuk eerlijker toen hij zei: ‘Wat kunnen mij de mensenrechten schelen, we gaan naar ­Argentinië om te voetballen, politiek interesseert me niet.’ Mediatraining en een andere tijdgeest maken zulke uitspraken nu ondenkbaar.

Goddelijke oorsprong

Wie die uitspraak nu zou herhalen, zou te horen krijgen dat mensenrechten en politiek twee verschillende dingen zijn. Nochtans zijn mensenrechten, zeker de concrete invulling ervan, bij uitstek politiek. En dat is ook goed. De enige manier om grondrechten aan het politieke te onttrekken is door er een goddelijke oorsprong aan te ­geven. Dat is, bijvoorbeeld, het geval in de onafhankelijkheidsverklaring van de Verenigde Staten.

Hoe die rechten concreet in te vullen is politiek. Het Europees Hof voor de Rechten van de Mens beseft dat en heeft daarom nog nooit een staat ­opgelegd om het homohuwelijk in te voeren. Zo wordt de normale, democratische en politieke besluitvorming gerespecteerd. Zo is het homohuwelijk in veel Europese landen ­ingevoerd en wordt het in die landen ook maatschappelijk gedragen.

Stel je voor dat Hazard geel had gekregen voor de OneLove-armband, terwijl hij het hele jaar door reclame maakt voor Emirates airlines

Zo’n vraagstuk moet veeleer politiek worden benaderd, niet louter juridisch. In dat laatste geval zou het ­opgelegd moeten worden door een kleine groep onverkozen rechters. In de VS is het holebihuwelijk zo door het Hooggerechtshof juridisch en mensenrechtelijk ingevoerd, in plaats van

politiek. De culturele en maatschappelijke kloof in de VS is daarmee niet bepaald minder geworden en we weten ondertussen ook dat het Amerikaanse Hooggerechtshof ook beslissingen kan nemen in de andere richting.

Islam als hoogste wet

De vlag van de mensenrechten in ­Qatar hijsen zal politiek in ieder geval weinig sporen nalaten. Het is roepen in de woestijn en getuigt van weinig kennis over de invulling van mensenrechten in de islamitische wereld. Er zijn twee juridische teksten die ons daarover iets kunnen leren. De ene is de Verklaring van Caïro van de Organisation of Islamic Cooperation (OIC), een internationale gouvernementele organisatie van 57 (overwegend) moslimlanden, waaronder Qatar en Saudi-Arabië, maar ook Turkije. Het ­andere is het Arabisch Handvest ­Mensenrechten van de Arabische ­Liga, een organisatie van 22 Arabische landen. Beide teksten vertrekken ­vanuit de ­islam als hoogste wet.

De interpretatie van bepalingen die soms heel gelijklopend lijken met artikelen uit de ‘westerse’ mensenrechtenverdragen, hebben dan een totaal andere uitkomst. Zo stelt het Arabisch Handvest Mensenrechten dat man en vrouw gelijk zijn in zoverre ‘positieve discriminatie’ van de vrouw op basis van de sharia mogelijk blijft. Maar het huwelijk is voorbestemd voor een man en een vrouw. Doodstraf, zelfs voor minderjarigen, wordt niet uitgesloten. Veel van die mensenrechten waarin het Arabisch Handvest voorziet, zijn voorbehouden aan de eigen staatsburgers, zoals rechten op sociale zekerheid, vrijheid van vereniging en vrijheid van vergadering.

Het politieke bij de invulling van die rechten is op die manier sterk ­teruggedrongen, de interpretatie zit vast in een islamitisch kader. Het ­holebihuwelijk is mensenrechtelijk uitgesloten, daar is geen armband of regenboogvlag ­tegen opgewassen. Mensenrechten zijn dan ook geen kwestie van textiel. Mensenrechten zijn – om Eleonore Roosevelt, bezielster van de Univer­sele Verklaring van de Rechten van de Mens, te parafraseren – iets dat dicht bij huis begint. Misschien moeten we, om op die gedachte door te gaan, beginnen met het respect voor de mensenrechten in de Belgische ­gevangenissen: ze worden er dagelijks met de voeten getreden. En laten we morgen nog een keer supporteren, irrationeel en ongecompliceerd zoals het hoort in de beleving van het voetbal. Misschien kunnen we dan de juridische, politieke en ethische discussies op een andere plaats en op een ­ander niveau voeren. Dan is er nog hoop in bange dagen.

 

Artikel uit De Standaard, 30 november 2022

Foto:  Lee Smith/reuters

Roepen in de Qatarese woestijn | De Standaard

 

Laatste publicaties

7 februari 2023

De vraag tot teruggave van legale bestanden die zich op een computer bevinden

In een belangrijk arrest verduidelijkt het Hof van Cassatie dat de beklaagde naar aanleiding van de verbeurdverklaring van een informaticasysteem om de teruggave van legale digitale bestanden kan verzoeken die zich in dat informaticasysteem bevinden.

 

Vereist is dat de betrokkene de teruggave uitdrukkelijk vraagt, dat hij aantoont dat die vraag betrekking heeft op essentiële gegevens van persoonlijke of professionele aard waar hij zonder de teruggave geen toegang meer kan hebben, dat hij die gegevens en hun precieze locatie in het informaticasysteem of op de gegevensdrager aanduidt en dat hij zelf een gegevensdrager ter beschikking stelt waarop de gegevens kunnen worden gekopieerd. Bovendien moet het technisch en zonder onevenredige werklast mogelijk zijn de gevraagde gegevens te kopiëren.

 

Tekst van het arrest

Lees meer
De Juristenkrant, 25 januari 2023

Discussie over naaktfouilles op terreurproces: lakmoesproef voor fundamentele rechten

Op het terreurproces over de aanslagen van 22 maart 2016 werden de eerste weken in beslag genomen met discussies over de systematische naaktfouilles van de beschuldigen. De kortgedingrechter besliste dat die systematische naaktfouilles niet kunnen. De beslissing van de kortgedingrechter ligt in lijn met de rechtspraak van het Grondwettelijk Hof. Tegen de beslissing is door de FOD Justitie hoger beroep ingesteld.

 

Een analyse door mr. Charlotte Kerckhofs en mr. Joris Van Cauter in De Juristenkrant van 25 januari 2023:

https://jura.kluwer.be/secure/showfile.aspx?originatingpage=resultlist&sourcetitel=KERCKHOFS%2c+C.%2c+VAN+CAUTER%2c+J.%2c+Discussie+over+naaktfouilles+op+terreurproces%3a+lakmoesproef+voor+fundamentele+rechten%2c+Juristenkrant+2023%2c+afl.+462%2c+5&sourceid=dn300242513&id=dx2714628.pdf&version=0#search=%20De%20juristenkrant%20terreurproces%20

 

Foto © Belgaimage

Lees meer
Het Laatste Nieuws, 16 januari 2023

Man die twee vingers van agent brak krijgt 1 jaar cel

Een man die twee vingers van een politie-inspecteur had gebroken is veroordeeld tot 1 jaar cel. Dat gebeurde toen de man zich hardhandig verzette tegen zijn arrestatie.

 

Op 19 augustus vocht een koppel bijna letterlijk een hoogoplopende ruzie uit op het parkeerterrein van een supermarkt in Sint-Pieters-Leeuw. De politie moest tussenkomen maar dit verzachtte de gemoederen allerminst. Toen de agenten ter plaatse kwamen bleef de man zich zo geagiteerd gedragen dat de inspecteurs besloten hem ter arresteren. Daarbij zagen ze hoe hij een pakje sigaretten in zijn hand vasthield, en toen één van de inspecteurs dat wilde afnemen, verzette de man zich zo hevig dat hij twee vingers van de inspecteur brak. “Meneer had nadien nog het lef om te beweren dat zijn arrestatie totaal overbodig was”, klonk het aan de zijde van het parketbij de behandeling van het dossier vorige maand. De rechter apprecieerde deze houding niet en gaf hem de gevorderde straf van 1 jaar cel. De man kwam niet opdagen voor de rechtbank en werd dan ook bij verstek veroordeeld.

Van Cauter Advocaten stond de twee betrokken politie-inspecteurs bij die zich in deze zaak burgerlijke partij hebben gesteld.

Artikel in Het Laatste Nieuws van 16 januari 2023:

https://www.hln.be/sint-pieters-leeuw/man-die-twee-vingers-van-agent-brak-krijgt-1-jaar-cel~a26f6c55/

Foto © Belga

 

 

 

Lees meer

Wij gebruiken cookies

Door deze website te gebruiken, aanvaardt u de cookies. Voor meer informatie, zie ons privacy- en cookiesbeleid